Beleggen in AI: Is dit het juiste moment of de top van een zeepbel?

Elke belegger voelt de druk. De koersgrafieken van bedrijven als Nvidia lijken alleen maar omhoog te gaan en de term ‘Artificiële Intelligentie’ domineert het financiële nieuws. De angst om de boot te missen (FOMO) is tastbaar. Aan de andere kant waarschuwen doemdenkers voor een herhaling van de dotcom-zeepbel, waarbij de waarderingen elke realiteitszin voorbij zijn. U zit gevangen tussen de drang om deel te nemen aan de volgende technologische revolutie en de angst om op de top van een hype in te stappen.

De standaardadviezen helpen niet veel verder. “Koop een AI ETF voor spreiding,” klinkt logisch, maar negeert de gevaren van overconcentratie in enkele giganten. “Beleg alleen geld dat u kunt missen,” is een disclaimer, geen strategie. Deze platitudes houden u aan de zijlijn of laten u blind in een mijnenveld stappen. De echte vraag is niet óf AI een goede investering is, maar hoe u de winnaars van de verliezers onderscheidt in een markt die nog volop in ontwikkeling is.

De sleutel ligt in het aannemen van de mentaliteit van een tech-analist: kijk voorbij de krantenkoppen en focus op de onderliggende waarderingen en structurele voordelen. Dit artikel is geen glazen bol. Het is een gereedschapskist. We duiken in de specifieke metrics die er echt toe doen voor onrendabele tech-bedrijven. We ontleden de risico’s in populaire indexfondsen en onderzoeken de unieke positie van de Belgische tech-industrie, met een spilrol voor imec, als een casestudy in het bouwen van echte, duurzame waarde. Dit is hoe u met discipline en kennis van zaken navigeert in de AI-hype.

Dit artikel biedt een diepgaand analysekader om als belegger weloverwogen beslissingen te nemen in de complexe wereld van AI-aandelen. Ontdek hieronder de structuur van onze analyse.

Hoe bepaalt u of een tech-aandeel duur is als het nog geen winst maakt?

De meest gestelde vraag bij AI-bedrijven is de waardering. Hoe kan een bedrijf dat miljarden verbrandt miljarden waard zijn? De klassieke koers-winstverhouding (P/E) is hier nutteloos. Om de waarde te begrijpen, moeten we onze blik verruimen en kijken naar wat deze bedrijven opbouwen: intellectueel eigendom, marktpositie en toekomstige kasstromen. Dit vereist een andere set van analysetools, gericht op potentieel in plaats van op huidige winstgevendheid.

Het beoordelen van deze immateriële activa vraagt om een gedisciplineerde aanpak met alternatieve metrics. Deze indicatoren helpen om de operationele gezondheid en de schaalbaarheid van een tech-bedrijf te meten, zelfs wanneer de onderste lijn nog rood kleurt. Ze vormen de basis van moderne waarderingsdiscipline en scheiden de duurzame groeiers van de lege hypes.

Deze visualisatie toont hoe verschillende metrics samen een meer compleet beeld geven van de waarde van een bedrijf. In plaats van te fixeren op één getal, zoals winst, combineert een slimme analist data over omzetgroei, kapitaalefficiëntie en marktpenetratie. Hieronder vindt u een concrete checklist om dit in de praktijk te brengen.

Door deze lens te gebruiken, verschuift de focus van de vraag “Maken ze al winst?” naar “Bouwen ze een duurzaam en dominant bedrijf voor de toekomst?”. Dat is waar de echte waardecreatie plaatsvindt.

Is het gevaarlijk als uw indexfonds voor 20% uit Apple, Microsoft en Nvidia bestaat?

Veel beleggers kiezen voor een indexfonds of ETF met het idee van spreiding en veiligheid. Maar in de huidige markt kan dit een gevaarlijke illusie zijn. De fenomenale groei van enkele tech-giganten heeft ervoor gezorgd dat populaire wereldwijde indices, zoals de MSCI World en de S&P 500, extreem geconcentreerd zijn geworden in een handvol namen. Dit fenomeen, bekend als concentratierisico, ondermijnt het basisprincipe van diversificatie en stelt uw portefeuille bloot aan de prestaties van slechts enkele bedrijven.

De aantrekkingskracht is begrijpelijk. De beloning voor wie in AI belegde was de afgelopen jaren enorm. Zo presteerde de ROBO Global Artificial Intelligence index uitzonderlijk goed met een rendement van 23.3% op jaarbasis tussen 2014 en 2023. Deze cijfers trekken kapitaal aan, wat de waardering van de leiders verder opdrijft en de concentratie in de indices versterkt. U denkt misschien een mandje met honderden aandelen te kopen, maar in werkelijkheid is uw rendement grotendeels afhankelijk van de prestaties van de ‘Magnificent Seven’.

De onderstaande tabel toont dit risico duidelijk aan voor enkele populaire ETFs bij Belgische beleggers. Zelfs een breed gespreid fonds als de MSCI World heeft bijna een vijfde van zijn gewicht in slechts drie bedrijven. Voor specifiekere thema-ETF’s loopt dit percentage nog veel hoger op, wat de vraag opwerpt of u nog wel echt gediversifieerd bent.

Dit betekent niet dat u indexfondsen moet mijden, maar wel dat u proactief moet zijn. Analyseer de samenstelling van uw ETF, begrijp de top 10 posities en wees u bewust van de sectorwegingen. Overweeg om uw portefeuille aan te vullen met andere fondsen of aandelen die minder correlatie hebben met de grote tech-namen, om zo de diversificatie die u oorspronkelijk zocht te herstellen.

Waarom is de chipsector zo cyclisch en gevoelig voor geopolitiek?

De chipsector is de ruggengraat van de AI-revolutie. Zonder geavanceerde halfgeleiders is er geen ChatGPT, geen autonome wagen en geen slimme fabriek. Deze cruciale rol maakt de sector echter ook extreem volatiel. De industrie wordt gekenmerkt door een sterke cycliciteit, gedreven door de enorme kapitaalinvesteringen die nodig zijn voor nieuwe fabrieken (fabs). Een periode van hoge vraag leidt tot massale investeringen, wat enkele jaren later resulteert in overcapaciteit en prijsdruk, gevolgd door een neergang, tot de cyclus opnieuw begint.

Daarbovenop komt een intense gevoeligheid voor geopolitiek. De productie van de meest geavanceerde chips is geconcentreerd in een paar regio’s, met name Taiwan (TSMC) en Zuid-Korea (Samsung). Tegelijkertijd zijn de belangrijkste ontwerpers en machinebouwers gevestigd in de VS (Nvidia, Intel) en Europa (ASML). Handelsspanningen, met name tussen de VS en China, en de strategische kwetsbaarheid van Taiwan, maken de toeleveringsketen fragiel. Een conflict kan de wereldwijde tech-industrie lamleggen.

De rol van imec wordt ook op politiek niveau erkend als een hefboom voor de Europese soevereiniteit. Vlaams minister van Economie en Innovatie, Jo Brouns, benadrukte dit in het kader van de EU Chips Act:

De unieke onderzoeksinfrastructuur bij imec zal een niet te onderschatten hefboom betekenen voor het versterken van de strategische autonomie inzake geavanceerde chips.

– Jo Brouns, Vlaams minister van Economie en Innovatie

Investeren in de chipsector is dus niet voor doetjes. Het vereist een goed begrip van de technologische roadmaps, de kapitaalcycli en de geopolitieke schaakborden. Bedrijven die nauw verbonden zijn met stabiele, strategische partners zoals imec, hebben vaak een streepje voor.

Waar moet u op letten bij het analyseren van softwarebedrijven?

Naast de hardware (chips) wordt de AI-revolutie gedreven door software. De meeste AI-bedrijven opereren vandaag volgens een Software-as-a-Service (SaaS) model. Dit betekent dat ze geen eenmalige licenties verkopen, maar maandelijkse of jaarlijkse abonnementen. Dit zorgt voor voorspelbare, terugkerende inkomsten (Monthly Recurring Revenue of MRR), wat door beleggers zeer wordt gewaardeerd. Maar niet alle SaaS-bedrijven zijn gelijk geschapen.

De concurrentie is moordend en de technologische ontwikkelingen gaan razendsnel. Een bedrijf dat vandaag toonaangevend is, kan morgen voorbijgestreefd worden. Daarom is een diepgaande analyse van de bedrijfsfundamentals cruciaal. Het enorme groeipotentieel is onmiskenbaar. Analisten voorspellen dat de wereldwijde AI-markt zal groeien van $371 miljard in 2025 naar $2,4 biljoen in 2032, een jaarlijkse groei van zo’n 30%. De uitdaging is om de bedrijven te identificeren die een duurzaam deel van deze taart kunnen veroveren.

Om de kwaliteit van een AI-softwarebedrijf te beoordelen, gebruiken analisten een specifieke set van SaaS-metrics. Deze indicatoren geven inzicht in klantentrouw, verkoopefficiëntie en de algehele gezondheid van het businessmodel. Een gedisciplineerde belegger kijkt verder dan de omzetgroei en analyseert de kapitaalefficiëntie van die groei.

Hier zijn enkele van de belangrijkste metrics om in de gaten te houden:

• LTV/CAC Ratio (Lifetime Value / Customer Acquisition Cost): Dit is misschien wel de belangrijkste SaaS-metric. Het vergelijkt de totale winst die een klant naar verwachting zal opbrengen (LTV) met de kosten om die klant te werven (CAC). Een gezonde ratio ligt boven de 3, wat betekent dat een klant drie keer meer opbrengt dan hij heeft gekost.
• Net Revenue Retention (NRR): Dit percentage meet de omzetgroei van uw bestaande klantenbestand. Een NRR van meer dan 100% betekent dat de groei door bestaande klanten (via upgrades of meer gebruik) groter is dan het verlies door klanten die vertrekken (churn). Voor snelgroeiende SaaS-bedrijven is een NRR van 120% of meer een uitstekend teken.
• Churn Rate: Het percentage klanten dat hun abonnement opzegt in een bepaalde periode. Vooral in de zakelijke markt (enterprise software) is een lage churn cruciaal. Een jaarlijkse churn van minder dan 5% wordt als zeer goed beschouwd.
• Burn Rate: De snelheid waarmee een (nog niet winstgevend) bedrijf zijn kapitaal ‘verbrandt’. Dit moet altijd worden afgezet tegen de omzetgroei. Een hoge burn rate is acceptabel als de omzet nog sneller groeit, maar wordt een rode vlag als de groei vertraagt.

Door deze metrics te analyseren, krijgt u een veel dieper inzicht in de duurzaamheid en schaalbaarheid van een AI-softwarebedrijf. Het stelt u in staat om de robuuste businessmodellen te onderscheiden van de luchtkastelen.

Hoe beschermt u uw winst bij volatiele tech-aandelen zonder te vroeg uit te stappen?

Beleggen in AI-aandelen is een rit op een achtbaan. Periodes van spectaculaire stijgingen kunnen abrupt worden gevolgd door scherpe correcties. Dit creëert een klassiek dilemma voor de belegger: wanneer neemt u winst? Verkoopt u te vroeg, dan mist u mogelijk een groot deel van de toekomstige groei. Wacht u te lang, dan ziet u uw papieren winst verdampen. Het beheren van deze volatiliteit vereist een duidelijke strategie, geen emotionele beslissingen.

Een paniekerige verkoop tijdens een correctie is vaak de duurste fout die een belegger kan maken. Aan de andere kant is het ook niet verstandig om een positie die een buitenproportioneel groot deel van uw portefeuille is geworden, zomaar te laten doorlopen. Discipline in winstneming en risicobeheer is essentieel om op lange termijn succesvol te zijn in deze sector.

Het doel is niet om de markt te timen – een onmogelijke opgave – maar om een systematische aanpak te hanteren die emoties buiten spel zet. Dit kan door vooraf regels voor uzelf vast te leggen over wanneer en hoeveel u verkoopt of uw portefeuille herbalanseert.

Door een van deze methodes te kiezen en u eraan te houden, transformeert u risicobeheer van een emotionele reactie naar een proactief en gedisciplineerd proces. Dit is cruciaal om de vruchten te kunnen plukken van de volatiele maar potentieel zeer rendabele AI-sector.

De 3 fouten in uw pitch-deck waardoor u direct wordt afgewezen bij imec

Hoe beoordeelt een wereldspeler als imec een veelbelovende tech-startup? Door deze vraag te beantwoorden, kunnen we als beleggers leren denken als een durfkapitalist (VC) of strategische partner. Imec ziet jaarlijks honderden ideeën en ‘pitch-decks’ passeren. Ze hebben een vlijmscherp proces ontwikkeld om het kaf van het koren te scheiden. Door te begrijpen op welke ‘rode vlaggen’ zij letten, kunnen wij dezelfde kritische blik toepassen op de beursgenoteerde AI-bedrijven waarin we overwegen te investeren.

De analyse van imec gaat veel dieper dan een flitsende presentatie of een groot marktverhaal. Ze zoeken naar de fundamentele bouwstenen van een duurzaam, winstgevend bedrijf. De fouten die een startup diskwalificeren bij imec, zijn vaak dezelfde zwaktes die een beursgenoteerd tech-bedrijf op lange termijn kwetsbaar maken.

De succesvolle investering in Vertical Compute, een spin-off van imec, illustreert wat ze juist wél zoeken. Tom Vanhoutte van imec.xpand, het durfkapitaalfonds van imec, verwoordde het als volgt:

Deze investeringsronde – een van de grootste seed rounds ooit voor een Belgische start-up – benadrukt het vertrouwen in het leiderschapsteam en het ontwrichtend potentieel van deze baanbrekende technologie.

– Tom Vanhoutte, imec.xpand over Vertical Compute investering

Wat zijn dan de fouten die imec (en slimme beleggers) direct herkennen? Het zijn de zwaktes die het “ontwrichtend potentieel” ondermijnen. Hier zijn de drie belangrijkste rode vlaggen, vertaald naar een checklist voor beursgenoteerde aandelen:

• Fout 1: Geen verdedigbare ‘moat’ (concurrentievoordeel). Veel bedrijven claimen een ‘first-mover advantage’. Dat is geen duurzaam voordeel. Een slimme belegger zoekt naar een echte ’technologische moat’. Heeft het bedrijf unieke, cruciale patenten? Imec zelf had er 203 in 2025. Heeft het een uniek ecosysteem dat klanten vasthoudt? Zonder een diep, verdedigbaar voordeel is het slechts een kwestie van tijd voor een concurrent met diepere zakken de markt overneemt.
• Fout 2: Het negeren van het ecosysteem. Een bedrijf opereert nooit in een vacuüm. Analyseer de partnerships. Werkt het bedrijf samen met marktleiders? Heeft het toegang tot distributiekanalen? De spin-off Vertical Compute haalde €20 miljoen op, mede dankzij de toegang tot het uitgebreide netwerk van imec. Een bedrijf met sterke, strategische partners heeft een significant hogere slaagkans.
• Fout 3: Een gigantische markt (TAM) claimen zonder executieplan. Elk AI-bedrijf zal u vertellen dat ze een markt van triljoenen dollars aanboren. Dat is niet interessant. De vraag is: hoe gaan ze die markt veroveren? Kijk naar concrete, behaalde mijlpalen en realistische doelen voor de komende 12-24 maanden. Een abstracte toekomstvisie zonder een stappenplan is een rode vlag.

Pas deze filter toe op uw volgende potentiële AI-investering. Heeft het bedrijf een echte ‘moat’, een sterk ecosysteem en een geloofwaardig plan? Zo niet, dan is het misschien beter om aan de zijlijn te blijven, net zoals imec zou doen.

Hebt u een UPS (noodstroom) nodig om uw dure PC te beschermen tegen stroomuitval?

Op het eerste gezicht lijkt deze vraag niets te maken te hebben met beleggen in AI. Maar metaforisch gezien is het de perfecte introductie tot de ‘picks and shovels’ strategie: een van de slimste manieren om te profiteren van een technologische goudkoorts. Net zoals een krachtige gaming PC (de AI-modellen) een stabiele en krachtige stroomvoorziening (de infrastructuur) nodig heeft, kan de AI-industrie niet bestaan zonder een gigantisch ondersteunend ecosysteem.

Tijdens de goudkoorts in Californië werden niet de meeste goudzoekers rijk, maar degenen die de schoppen, pikhouwelen, tenten en jeans verkochten. In de AI-revolutie geldt hetzelfde principe. In plaats van te wedden op welk AI-model het uiteindelijk zal winnen, kunt u investeren in de bedrijven die de essentiële infrastructuur en tools leveren aan álle spelers. Dit zijn de ‘picks and shovels’ van de 21e eeuw.

Denk aan: bedrijven die datacenters bouwen en koelen, leveranciers van ultrasnelle netwerkapparatuur, specialisten in energie-efficiëntie en natuurlijk de producenten van de chips zelf. Deze bedrijven profiteren van de groei van de hele AI-sector, ongeacht welke specifieke applicatie of welk bedrijf de winnaar wordt.

Door te focussen op de enablers van de AI-revolutie, investeert u in de groei zelf, met minder afhankelijkheid van de uitkomst van de moordende concurrentiestrijd tussen de AI-modellen. Het is een gedisciplineerde en vaak over het hoofd geziene strategie.

Waarom kiezen internationale game-studio’s steeds vaker voor Gent of Hasselt als uitvalsbasis?

Een laatste, cruciale factor in de analyse van de tech-sector is vaak de meest over het hoofd geziene: de kwaliteit van het menselijk kapitaal en het omliggende ecosysteem. De aanwezigheid van topuniversiteiten, een levendige startup-scene en een diepe talentenpool zijn geen ‘soft factors’, maar harde indicatoren voor toekomstig succes. De reden dat grote game-ontwikkelaars zich vestigen in steden als Gent en Hasselt, is een krachtig signaal voor beleggers.

Deze steden bieden toegang tot een gestage stroom van hoogopgeleid creatief en technisch talent, afkomstig van gerenommeerde opleidingen. En de vaardigheden die worden ontwikkeld in de gaming-industrie – denk aan 3D-modellering, real-time simulatie, het creëren van ‘digital twins’ en het optimaliseren van hardware – zijn direct overdraagbaar naar industriële en commerciële AI-toepassingen. Deze kruisbestuiving is een enorme economische troef.

Bovendien vindt deze ontwikkeling plaats in een regio met een hoge digitale adoptie. De Vlaming omarmt nieuwe technologie snel. Zoals onderzoek van imec.digimeter aantoont, is de acceptatie van AI al ver gevorderd.

28% van de Vlamingen is intussen een gewoontegebruiker van AI-tools, bij jongeren is dat zelfs ruim twee op drie.

– Lieven De Marez, imec.digimeter 2024, onderzoeksdirecteur maatschappij en innovatie

Als belegger betekent dit dat u verder moet kijken dan de balansen van individuele bedrijven. Analyseer de sterkte van het ecosysteem waarin ze opereren. Een bedrijf geworteld in een vruchtbare omgeving van talent, onderzoek en een adoptieve cultuur heeft een ingebouwd, duurzaam voordeel. Nu u de tools heeft om de hype van de realiteit te scheiden, is de volgende stap om uw eigen portefeuille te analyseren met deze kritische blik.